การแสดงมหรสพสมโภช



ในงานพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชนั้น  พระเมรุมาศที่งดงามสมพระเกียรติแล้วเสร็จเกือบร้อยเปอร์เซนต์แล้ว  เหลือเพียงการตกแต่งประดับประดาด้วยงานศิลปกรรมอีกเล็กน้อยเท่านั้น  ก็สมบูรณ์งดงามอลังการ


ส่วนประกอบสำคัญอีกอย่างหนึ่งที่สำคัญคือการแสดงมหรสพสมโภช  ซึ่งถือเป็นธรรมเนียมมาแต่สมัยอยุธยาเป็นราชธานี



มีช่วงเวลาในรัชสมัยสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวที่ว่างเว้นไปเพราะพระองค์มีพระประสงค์อยากให้ลดค่าใช้จ่ายลงบ้าง ไม่ให้ฟุ่มเฟือย การมหรสพจึงถูกตัดทอนลงไป 


มาเมื่อคราวงานออกพระเมรุสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี เมื่อพ.ศ. ๒๕๓๙ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้มีการประโคมดนตรีและการมหรสพอีกครั้ง จนถือปฎิบัติสืบมา



การแสดงมหรสพสมโภชคือการออกทุกข์ ที่เรียกว่า งานออกพระเมรุ จึงจัดให้มีการแสดงศิลปชั้นสูงอย่าง โขน นาฎศิลป์ชั้นสูงของราชสำนัก รวมถึงการมหรสพจากต่างชาติด้วย การแสดงจึงมีหลากหลายมากมายสมโภชกันหลายวัน มีงิ้ว หุ่นไทย หุ่นจีน ละครไทย ละครชาตรี หนังตะลุง หนังแขก หนังจีน หนังฝรั่ง เพลงสักวา เพลงฉ่อย เสภา เพลงเรือ ลิเก กลองยาว  มอญรำ ทวายรำ  


แต่การแสดงอย่างเก่าที่เราได้เห็นในจิตรกรรมฝาผนังที่ช่างเขียนได้เขียนการแสดงแบบโบราณเอาไว้อย่าง หกคะเมน ไต่ลวด ลอดบ่วง โยนมีด พุ่งหอก ยิงธนู มักไม่ได้เอากลับมาในสมัยนี้แล้ว เพราะหาคนแสดงได้ยาก และการแสดงสมัยใหม่ก็เกิดขึ้นทดแทนมากมาย 



เทคโนโลยีก็ก้าวหน้า การแสดงจึงต้องมีอย่างทันสมัยและทันโลกด้วย อย่างเรื่องแสงสีอันวิจิตรพิสดารก็ถือเป็นการแสดงสมโภชอย่างหนึ่ง งานออกพระเมรุจึงถือเป็นงานออกทุกข์ที่ไว้ทุกข์กันมาทั้งปี และเป็นเวลากำลังหมดฝน การแสดงมหรสพจึงน่าจะทำได้อย่างสะดวก ประชาชนจะได้มาชมกันและถือเป็นเป็นการแสดงความกตัญญูกตเวทีด้วย


พระมหาษัตริย์นั้นทรงเป็นสมมติเทพ เป็นเทวดาจุติมาจากสวรรค์สู่โลกมนุษย์ เมื่อสวรรคตก็คือการเสด็จกลับสู่สรวงสวรรค์ พระราชพิธีจึงต้องสมพระเกียรติเพื่อการเฉลิมสูงสุด


ในงานออกพระเมรุคราวนี้จะมีเวทีสามเวที ที่ตั้งอยู่บริเวณด้านทิศเหนือของสนามหลวง และจะแสดงพร้อมกันทุกเวที เวลา ๑๘.๐๐น. ในวันที่ ๒๖ ตุลาคม ๒๕๖๐ จนถึงเช้าของวันที่ ๒๗ ตุลาคม เวลา ๖.๐๐ น.


พสกนิกรทั้งหลายคงเตรียมตัวเตรียมใจกันแล้ว ที่สำคัญต้องวางแผนเตรียมตัวให้พร้อมทั้งร่างกายและจิตใจ  นี่คืองานที่ยิ่งใหญ่ที่สุดที่เคยมีมาใประเทศไทย  เราต้องช่วยกันให้งานนี้งดงามและน่าจดจำ